© Alle rechten voorbehouden 2019 - 2020

Het Belang van Schoten
Webbeheerder : Karel Blockx

Daar is een mens gestorven

Op 12 januari 2020 overleed te Brinckworth de conservatieve filosoof Sir Roger Scruton.

“It is with great sadness that we announce the death of Sir Roger Scruton, FBA, FRSL. Beloved husband of Sophie, adored father to Sam and Lucy and treasured brother of Elizabeth and Andrea, he died peacefully on Sunday 12th January. He was born on 27th February 1944 and had been fighting cancer for the last 6 months. His family are hugely proud of him and of all his achievements.” (Met grote droefheid kondigen we de dood aan van Sir Roger Scruton, geliefde echtgenoot van Sophie, aanbeden vader van Sam en Lucy en gekoesterde broer van Elizabeth en Andrea, stierf hij vreedzaam op zondag 12 januari. Hij werd geboren op 27 februari 1944 en vocht de afgelopen 6 maanden tegen kanker. Zijn familie is enorm trots op hem en op al zijn prestaties.) Mededeling namens de familie.

RIP Sir Roger Scruton. We have lost the greatest modern conservative thinker - who not only had the guts to say what he thought but said it beautifully” (RIP Sir Roger Scruton. We hebben de grootste moderne conservatieve denker verloren - die niet alleen het lef had om te zeggen wat hij dacht, maar het ook prachtig zei”.) Is getekend: Boris Johnson.

 

Sir Scruton voltooide zijn menswetenschappenstudie in Cambridge (doctor in de filosofie in 1972) en nog in de jaren zeventig volgde hij een prestigieuze rechtenstudie in Londen die hij afsloot met grote onderscheiding.

Die bagage bracht hem als lesgever naar de universiteiten van o a Cambridge, Boston, Oxford en gedurende zovele jaren verzorgde hij lezingen voor o a de “School of Humanities, University of Buckingham” te Londen.

 

Zijn naam en faam werden zeker ook gemaakt door zijn radio- en televisie werk. In Vlaanderen was hij nog te zien in “Wanderlust” in januari 2016 (nog te herbekijken op Canvas.be tot 12 februari e k) en een iets jongere Scruton in de VPRO-reeks “Van de Schoonheid en de Troost” van Wim Kayzer, uitgebracht op DVD.

Uiteraard is er een rijkgevulde webstek (www:rogerscruton.com) en op Youtube kan je terecht voor lezingen, interviews, stellingnamen, enz… van de jonge student tot en met zijn visie op Brexit

 

Dit alles is echter niets in verhouding tot wat Sir Roger Scruton aan boeken nalaat!

 

In totaal meer dan 50 titels, waarvan er een aantal in Nederlandse vertaling nog te bestellen zijn.  Als we die boeken meerekenen waaraan hij een bijdrage leverde ligt het getal nog flink hoger.  Blijven ook bewaard de interviews in kranten en tijdschriften, en wellicht zullen er de komende weken in degelijke publicaties nog “in memoria” verschijnen. Met degelijk te verstaan: niet de regimepers welke doorgaans met een brede boog rond mensen als Scruton omlopen, uit angst op hun gebrek aan ideeën betrapt te worden. Hoewel de denker als mens zachtaardig en uiterst welgemanierd met zijn medemensen omging kon hij snoeihard uithalen naar hen die, zich verschuilend achter hun perskaart, een toonbeeld waren of zijn van onbenulligheid.

 

Aan ideeën geen gebrek en wie kan ons daar beter van overtuigen dan de overledene zelf. Een zeer beperkte en persoonlijke keuze van citaten (uit de Nederlandse vertalingen):

 

“Filosofisch denken    een handleiding voor nieuwsgierige mensen” (1996)

 

“We zouden de God der wijsgeren derhalve alleen kunnen aanvaarden als wij het probleem zouden kunnen oplossen dat ons reeds eerder heeft beziggehouden, namelijk het vraagstuk doe wij één en hetzelfde individu zowel in de tijdloze sfeer als in ruimte en tijd kunnen identificeren. De christelijke doctrine van de vleeswording van God beweert juist dit te doen, maar die doctrine is de grootste aller mysteriën, en zeker geen bewijsvoering. (Tekenend hiervoor is dat Milton* de doctrine moest wijzigen om de Christus van Paradise Lost begrijpelijk te maken) // God beantwoord alleen aan onze behoefte indien hij een persoon is zoals wij. Maar die mogelijkheid lijkt uitgesloten te worden door zijn noodzakelijk en tijdloos bestaan.”

Het vraagstuk van het nut van of de noodzaak aan religie is een rode draad door het oeuvre van de filosoof. In “Eindeloos verlangen naar het heilige” (2014) trekt hij deze vraagstelling open naar alle domeinen van kunst en cultuur waarin hij interesse heeft: naast uiteraard literatuur en poëzie, schilderijen en klassieke beelden komen architectuur en muziek ruim aan bod. Gelijk herhaalt hij dat het individu de plicht heeft intellectuele inspanningen te leveren om zich los te maken van de pretmaatschappij die weinig tot geen houvast biedt voor de komende generaties. 

* John Milton (1608-1674), dichter en publicist. “Paradise Lost” behoort tot de wereldliteratuur.

 

“Het Westen en de islam    over globalisering en terrorisme” (2003)

 

“Toen het nieuws van de aanslagen op 11 september bekend werd gingen vele immigrantengemeenschappen in Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië de straat op om feest te vieren. Het werd plotseling duidelijk – wat het liberale establishment voor meer dan een decennium probeerde te verdoezelen – dat de loyaliteiten waarop de Europese ‘Rechtstaat’ gegrondvest is niet automatisch gedeeld worden door hen die van elders komen om hier bescherming te genieten.”

“In de meeste westerse landen domineert het volgende officiële standpunt: we zijn multiculturele samenlevingen en culturen moeten de vrijheid gelaten worden om zich op ons territorium te ontwikkelen, ongeacht of ze zich aanpassen aan de kernwaarden die hier gelden.”

“Moslims met religieus gezag – de ‘ulama’ (‘zij die kennis hebben’) krijgen dat gezag direct van God. En de ‘imam’ (‘hij die vooraan staat’) die de gemeente voorgaat in gebed heeft zich vaak zelf deze rol aangemeten.”

“Het verschil tussen politieke en religieuze gemeenschappen kan eenvoudig als volgt samengevat worden: de eerste bestaat uit burgers, de tweede uit onderdanen.”

“De moslimstad is expliciet een stad voor moslims, een plaats van samenkomst waar individuen en hun families naast elkaar leven in gehoorzaamheid aan God. Vrome mensen geloven dat geen enkel gebouw boven de minaretten uit mag steken of hun heerschappij over de ‘skyline’ mag vernietigen.”

“Een ‘oorlog tegen het terrorisme’ heeft weinig zin tenzij we bereid zijn die te voeren.// De vijand is tweeledig: de dictatoriale tiran en de religieuze fanaat die door de tiran beschermd wordt.// …om tegen de tweede op te treden hebben we een geloofwaardig alternatief nodig voor de absolute waarheden waarmede hij goochelt. Het vraagt van ons niet alleen dat we iets geloven, maar dat we onderzoeken hoe we die overtuigingen in de praktijk brengen.” 

 

De aanslagen op de ‘Twin Towers’ op 11 september 2001 in New York waren de directe aanleiding, doch dit boek is meer dan een antwoord op de vraag “wat nu?”. Intussen zijn we haast twee decennia en zoveel aanslagen verder… wat ons niet ontslaat van de plicht tot zelfverdediging. Schrijvers als Koenraad Elst, Wim en Sam van Rooy behandelen in hun boeken hetzelfde thema; politici als Wilders, de familie Le Pen, Salvini en hier alle Vlaams Belang-verkozenen proberen op hun eigen manier de geesten te bewegen.

 

“Wat heet beschaving? Roger Scruton’s cultuur en onderwijskritiek”   P Van Bortel (red) (2011)

 

“Hoge cultuur komt niet spontaan voort uit de hersenen van intellectuelen Ze maakt deel uit van een complex organisme waarvan de primaire vormen van sociaal lidmaatschap de wortels zijn en de takken de instellingen, gewoonten, wetten en artistieke ondernemingen waarmee mensen hun lotsbestemming erkennen.”

“De hoge cultuur // is in zekere mate een postchristelijk cultuur. Maar ze is zich levendig bewust van haar christelijke wortels en ze herhaalt voortdurend gevoelens en houdingen die zonder voorbeelden en verhalen van het christelijk geloof maar weinig betekenis hebben.”

Uit Scruton’s tekst “Cultuur overdragen” welke de basis is van dit “commentaarboek” aan het adres van de schrijver.

 

Om af te ronden – en omdat het vandaag nog zo actueel is – uit dit boek een laatste citaat voorafgegaan door een inleiding van Hilde Van Belle: “Op 23 juni 2006 houdt Roger Scruton, op uitnodiging van Paul Beliën, een redevoering voor het ‘Vlaams Belang’. Hij opent met een woord van dank voor die eer: ‘Vlaams Belang’ is de eerste politieke partij in West-Europa die hem uitnodigt en het verheugt hem dat zijn stem een “vague murmur in the stratosphere of thinking” (vaag gemompel in de stratosfeer van het denken) toch enige relevantie zou kunnen hebben voor de Europese politieke partijen. Het feit dat bezorgde Belgische collega’s hem waarschuwende mails gestuurd hebben, beschouwt hij als een argument te meer om te spreken.”

“Hij had hun waarschuwing beantwoord met de vraag waarom ‘zij’ hem dan niet uitnodigde om over dit thema te komen praten. Met de droge mededeling dat niemand daarop was ingegaan, eindigt Scruton zijn betoog.”

 

“Het is moeilijk om iemand die zonder cultuur opgegroeid is ervan te overtuigen dat cultuur iets waardevols is. Een debat met egalitaristen heeft in elk geval weinig zin, aangezien dat het veronderstelt dat goede argumenten boven slechte staan, wat een elitaire vooronderstelling is”.

 

Samenstelling: Dirk van Onckelen,

voorzitter Seniorenforum Antwerpen  

20 januari 2020